تبلیغات
خودمونی ها - بلانش خاورشناس

مستشرقین یا همان خاورشناسان محققانی غربی هستند که برای مطالعه و شناخت آداب و رسوم و فرهنگ و مذهب و عقایدو... به شرق سفر می کنند.یکی از اصلی ترین موضوعاتی که همواره مورد توجه مستشرقان بوده ، موضوع اسلام شناسی است که در این متن به این موضوع خواهیم پرداخت.

مطالعه و بررسی این تحقیقات توسط مسلمانها از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است،چرا که ما مسلمانها باید نسبت به آنچه خاور شناسان درباره ی اسلام بیان کرده اند حساسیت نشان دهیم و بفهمیم آیا آنچه که درباره ی اسلام نوشته اند درست است ؟ و آیا با باورها و اصول اعتقادی ما مطابقت دارد؟ آنچه که از انگیزه های خاورشناسان در کتب بدان اشاره شده است حول سه محور اصلی می گردد: 1- انگیزه ی دینی ،تبشیری    2- انگیزه ی سیاسی، استعماری    3- انگیزه ی علمی تحقیقاتی.

گرچه این سه انگیزه به ترتیب و در طی دوران های مختلف پیشرفته اند اما باید توجه داشت که می شود هر سه این انگیزه ها در یک دوره نیز همزمان دنبال شوند. مثلا امروزه که در قرن 21 هستیم انگیزه ی سوم اکثرا مدّنظر خاور شناسان است ولی می شود انگیزه های اول و دوم نیز پیگیری شوند.

حال به توضیح مختصری درباره ی این سه انگیزه می پردازیم:

1-      انگیزه ی دینی - تبشیری : تبشیر واژه ای قرآنی است  و به معنی مژده و خبر دادن است ؛ مثلا خداوند در قرآن مژده ی هدایت به مومنین می دهد. اما رابطه ی بین مطالعات مستشرقان و انگیزه ی دینی تبشیری چیست؟ هدف اصلی خاورشناسان در ابتدای مطالعاتشان که به قرن 12 بر می گردد، انگیزه ی دینی تبشیری است.در این روش مستشرقان به دنبال راهی هستند تا مسلمانان را با استفاده از فرهنگ و عقاید و باور های خودشان نسبت به دین اسلام بد بین کرده و بطلان اسلام را به باورشان بیاورند و در عوض حقانیت دین هایی چون مسیحیت و یهودیت را جایگزین کنند. از جمله پیشگامان این عرصه می توان به کشیشان مسیحی اشاره کرد. کشیشان مسیحی با روی آوردن به اسلام شناسی و همچنین ترجمه ی قرآن مجید سعی در ضربه زدن به دین اسلام را داشته اند. در باره ی قرآن آنها می گویند : "قرآن کتابی است که تالیف محمد است.وی تورات و انجیل را خوانده و قرآن را نوشته است.قرآن چیزهایی دارد ، که بخشی از آنها درست است و بخشی دیگر خرافات است. بخش درست آن برداشته شده از تورات و انجیل است و بخش  غلط آن برگرفته از خرافات عرب جاهلیت." به این ترتیب هرکس این مطالب را بخواند اگر غیر مسلمان باشد از اسلام بیزاری می جویدو به دین خود مومن تر می شود و اگر هم مسلمان باشد نسبت به اسلام بد بین می شود.

2-      انگیزه ی سیاسی - استعماری : استشراق در بعضی قرنها با انگیزه ی سیاسی استعماری دنبال شد به این دلیل که دولتمردان غربی قصد داشتند کشورهای شرقی مسلمان را تحت نفوذ و سلطه و استعمار خود در آورند. بنابراین با فرستادن کارمندان سفارتخانه ها ، دیپلمات ها ، رایزن های فرهنگی و جاسوسان خود به کشورهای مسلمان اطلاعات مهمی را در جهت منافع خود بدست می آوردند و در زمانهایی خاص از آن اطلاعات برای پیشبرد اهداف خود استفاده می کردند. اوج استعمار سیاسی- استعماری در بین قرنهای 17 تا 19 بوده است که در این دوره پایه و اساس استعمار های غربی گذاشته شد. به عنوان مثال امپراطوری عظیم عثمانی که قدرت بزرگ منطقه شرق و سدّی بزرگ در برابر دنیا بود توسط خاورشناسی به نام " مستر لورنس" انگلیسی که مامور و متفکر این کار بود متزلزل شد و نهایتا فروریخت. ترکیه امروزی بخشی از همان امپراطوری عثمانی است که تجزیه شد. بعد از این دوران اکثر کشورها به استقلال نسبی ای دست یافتند و مرز بندی های جدید شکل گرفت.

آقای "مصطفی سباعی" می نویسد: استشراق سیاسی از طریق ماموریت های کارشناسان فرهنگی سفارت خانه ها و در چند مرحله اتفاق می افتد: 1- شناخت شخصیت های فکری و رجال تصمیم گیر و تاثیر گذار یک کشور           2- برقراری ارتباط با آنها 3- دوست شدن و القای جهت گیری ها و ایده های خودشان به آنها  4- شناسایی راههای تفرقه در یک جامعه 5- شناخت گرایش ها و آرمان ها و حساسیت های یک ملت و خنثی سازی آن حساسیت ها.

شخصی به نام " کلادت سون" که نخست وزیر انگلستان نیز بوده است در جمع وزرای امور خارجه می گوید "هرگز گامهای انگلیس در ایران پایدار نخواهد شد تا زمانی که قرآن در بین مسلمانها تلاوت و عمل می شود."

به همین علت قرآن و فهمیدن آن گاهی در بین مستشرقان بسیار مهم بوده است چراکه آنها قرآن را می خواندند و از آن نیز استفاده می کردند و در کارهایشان موفق نیز می شدند.

پیش از این نیز در پست هایی تحت عنوان پشت "پرده ی وهابیت" به نمونه ی دیگری از این مورد اشاره کرده ایم که در آنجا شخصی به نام " مستر همفر" ماموریتی در خصوص شکل گیری فرقه ضالّه وهابیت و ترویج افکار ابن تیمیه توسط محمد بن عبد الوهاب داشت.

اتفاقا امیرالمومنین حضرت علی علیه السلام به ما هشدار داده اند که "خدارا ! خدارا! در مورد قرآن به شما توصیه می کنم ، دیگران در عمل به قرآن از شما سبقت نگیرند."

3-      انگیزه علمی - تحقیقاتی : در این مورد مستشرقان نه با انگیزه دینی- تبشیری یا با انگیزه ی سیاسی- استعماری به مطالعه ی شناخت فرهنگ و عقاید و آداب و رسوم و دین و تاریخ یک ملت پرداخته اند، بلکه مطالعه ی آن فرهنگ تنها به عنوان یک موضوع علمی است. جلوه ی استشراق علمی - تحقیقاتی در دانشگاهها است. این حرکت متعلق به قرن معاصر یعنی 21 است. انگیزه ی علمی ظاهراً جانب دارانه نیست و همراه خود پیش فرض یا پیش قضاوت ندارد و تنها برای شناخت حقیقتی است که در این میان گاهی این مطالعات به دنبال هدفی خاصی هستند ؛برای مثال برخی از برنامه های شبکه ی ماهواره ای manoto1/2  در همین راستا تهیه شده اند،یعنی ظاهر مستند و برنامه تلویزیونی تنها یک تحقیق و پژهش است اما در  باطن به دنبال مقصودی دیگر است ؛ البته گاهی نیز برخی خاورشناسان با مطالعه ی بی طرفانه خود درباره دین اسلام مجذوب آن می شوند و به دین اسلام می پیوندند. در کتاب "شرق شناسی و اسلام شناسی" از آقای غریبیان حدود 200 نفر نام برده شده اند که پس از مطالعه دین اسلام مسلمان شده و نام اسلامی برای خود انتخاب کرده اند.

حال که به توضیحی اجمالی درباره ی پدیده ی خاورشناسی پرداختیم و با بخشی از انگیزه های آنها اشنا شدیم خالی از لطف نیست که به سریال " کلاه پهلوی " نیز اشاره کنم. در این سریال به خوبی به این موضوع پرداخته شده است و اهداف متعدد ماموران غربی در لباس یک تاجر یا خیاط یا معلم و غیره برای تصاحب و کمرنگ کردن ارزشهای مسلمانان و ثروت آنها به نمایش گذاشته شده است. در این سریال بلانش و دیگر هم کیشانش را مشاهده می کنید که در ظاهر یک مستشرق به دنبال منافع کشور فرانسه هستند و گاهی چون یک دیپلمات به انها ماموریت داده می شود.





طبقه بندی: داستانی، اجتماعی، فرهنگی،

تاریخ : جمعه 12 مهر 1392 | 06:52 ب.ظ | نویسنده : دونه | نظرات
.: Weblog Themes By SlideTheme :.


  • مقاله و ریاضی